Spotify, het begin van een mediarevolutie?

Dankzij een slimme hack was het vorig jaar al mogelijk om tijdelijk kennis te maken met Spotify. Maar sinds vorige week is Spotify nu ook officieel in Nederland gelanceerd en dat haalde zelfs het Acht uur Journaal. Spotify is een muziekdienst die je de mogelijkheid biedt om streaming muziek te luisteren in hoge kwaliteit via je computer of je smartphone. De van oorsprong Zweedse dienst Spotify bestaat sinds 2008 en is inmiddels beschikbaar in zeven europese landen. Er zijn meer dan 7 miljoen gebruikers waarvan ongeveer 250.000 beschikken over een betaald abonnement. Per dag melden zich 40.000 nieuwe gebruikers aan.
Als muziekliefhebber waan je je met Spotify als een kind in de snoepwinkel. Dankzij het gegeven dat de belangrijkste muziekuitgeverijen meewerken is de collectie met ongeveer 5 miljoen tracks enorm te noemen maar zeker nog niet volledig. De Beatles en Pink Floyd zul je er bijvoorbeeld nog niet
aantreffen. De laagdrempeligheid en het gebruiksgemak van Spotify zorgen waarschijnlijk voor een doorbraak van streaming muziek naar het grote publiek waarmee het einde van het cd-tijdperk lijkt aangebroken. Spotify is echter nog slechts het begin van een mediarevolutie. Ook Google en Apple hebben aangekondigd met vergelijkbare diensten te gaan komen. Verder lijkt het Businessmodel van Spotify ook interessant voor de markt van ebooks. Kortom, zoals ik laatst al schreef in een artikeltje voor Bibliotheekblad lijkt het tijdperk van het nieuwe lezen, kijken en luisteren 'in the cloud' definitief aangebroken.
Hoe werkt Spotify?
Om Spotify te kunnen gebruiken dien je eerst een gratis programmaatje te downloaden dat zich net zo eenvoudig en snel laat installeren als gebruiken. Met de zoekfunctie kun je naar artiesten, albums of tracks zoeken. Muziek is snel gevonden en de tracks spelen na één klik direct af. De eerste dagen heb ik gewoon van de gratis dienstverlening gebruik gemaakt en eindeloos zitten zappen door de meest uiteenlopende stijlen en artiesten. Van de artiesten die ik interessant vond heb ik afspeellijsten gemaakt. Na drie dagen ben ik toch maar overgestapt naar de premium versie omdat ik ook graag Spotify op m'n smartphone wilde proberen. En voor alle duidelijkheid. Die app werkt vlekkeloos op m'n HTC Magic en geeft prima kwaliteit geluid! Om optimaal van Spotify te kunnen genieten is het verder handig als je je computer op je geluidsinstallatie aansluit. Mocht je dat nog niet gedaan hebben vraagt dat een investering van vijf tot tien euro voor een kabelje en je hebt ook een vrije aux-ingang op je versterker nodig. Maar daarna is het genieten geblazen! Verder kun je daarna natuurlijk ook nog eens van allerlei andere muziekdiensten op internet via je geluidsinstallatie genieten. Bijvoorbeeld 'ons eigen' Digileen, of Youtube of LastFM of de vele gratis te beluisteren tracks op de artiestenpagina's van Myspace en Facebook.
De sociale kant van Spotify
Spotify kan dankzij 'Facebook Connect' gekoppeld worden met Facebook. Vervolgens kun je je afspeellijsten delen met je vrienden op Facebook die ook van Spotify gebruik maken. Je kunt je vervolgens 'abonneren' op die afspeellijsten zodat je permanent verbonden bent met de muzikale voorkeuren van je vrienden. Verder kun je je afspeelgedrag ook nog eens delen met je volgers op Twitter. Zou ik niet doen want feitelijk is het een nieuwe vorm van spam.
Hoe werkt het prijsmodel?
Spotify is een typisch voorbeeld van een zgn. 'freemium'-dienst. Dat wil zeggen dat de basisdienst gratis is met de nodige beperkingen. Je kunt bijvoorbeeld maar max.20 uur muziek luisteren per maand, de geluidskwaliteit is 'slechts' 160kb/s en je wordt regelmatig geconfronteerd met reclameboodschappen tussen de nummers door. Als je bereid bent om iets (5 euro) te betalen dan is er de 'unlimited' versie die je de mogelijkheid biedt om onbeperkt en ongestoord door hinderlijke advertenties Spotify te gebruiken. Voor 10 euro per maand krijg je een 'premium'-abonnement, kun je onbeperkt luisteren bij 320kb/s én kun je Spotify ook nog eens op je smartphone gebruiken (voor gebruikers van iPhone, Android en Symbian toestellen).
Spotify bewijst overigens weer het gelijk van Chris Anderson (zie Free) die stelde dat alles wat digitaal is onvermijdelijk gratis wordt. Ter vergelijking: voor 10 euro kun je één album downloaden via iTunes. In de afgelopen week heb ik minstens 25 actuele albums afgeluisterd die ik ook nog eens gewoon kan bewaren, opnieuw beluisteren en ook via m'n smartphone kan beluisteren. Via iTunes had me dat 250 euro gekost!
En wie koopt er nog 25 cd's in deze tijd?
Zijn er ook nadelen of beperkingen aan Spotify?
Buiten de onvermijdelijke keuzestress die ontstaat als je in principe van 'alles', overal en op ieder gewenst moment gebruik kunt maken zijn er wel degelijk wat minpuntjes. De beschikbare online collectie is enorm maar onevenwichtig. Bij klassiek komt je de gehele Naxos-collectie tegen (net als bij Digileen) en van de grote uitgeverijen vind je soms heel veel van een artiest maar regelmatig ook weinig tot niets. Popmuziek is goed vertegenwoordigd maar ook daar ontbreken artiesten zoals de eerder genoemde Beatles. Desalniettemin is het Spotify-effect overweldigend. Waar ga je beginnen? Wat sla je wel op en wat niet? En wanneer stop je? Spotify werkt pure verslaving in de hand. De resultatenlijst na een zoekactie is bij popmuziek redelijk overzichtelijk. Wat betreft klassieke muziek is het een ramp omdat er waarschijnlijk van de Gracenote database gebruik wordt gemaakt en die is werkelijk een puinhoop voor klassieke muziek. Blijkbaar zijn er nooit afspraken gemaakt over de metadata voor klassieke muziek in die database.
Aansluiten PC op versterker
Wat betreft de geluidskwaliteit zitten de meeste beperkingen waarschijnlijk in je eigen computer. Ik heb m'n computer met een eenvoudige 3m lange audiokabel aangesloten op een vintage Luxman L80 versterker (uit 1977) en dat geeft een heel behoorlijk geluid.Veel mensen hebben hun computer echter niet op de geluidsinstallatie aangesloten en luisteren naar ondermaatse computerboxjes. Verder zijn de in computers toegepaste geluidskaarten vaak niet bepaald van hifi-kwaliteit. Voor een redelijk bedrag koop je echter een puike moderne geluidskaart en je kunt evt. ook gebruik maken van een MP3-streamer die de geluidskaart overslaat en gebruik maakt van de usb-poort van je computer. Ik heb met die laatste optie overigens geen enkele ervaring. Wie wel?
Betekenis Spotify
Ik denk dat de impact van Spotify op het medialandschap groot zal zijn en dat het voor bepaalde traditionele mediasectoren, waaronder ik ook de bibliotheek reken, de doodsteek kan betekenen. Het gebruiksgemak is groot, de prijs laag tot gratis, de collectie groot en de connectie met Facebook en Twitter zorgt voor razendsnelle verspreiding en promotie. Het gegeven dat vrijwel iedere Nederlander tegenwoordig over breedband internet beschikt doet de rest. Het zal natuurlijk allemaal sterk afhangen van de adaptatie van Spotify door het grote publiek. Ik verwijs maar weer eens naar een sessie scenariodenken van ABN/Amro van een aantal jaren geleden, waarin de bank de mediawereld van 2015 liet voorspellen in vier scenario's. Er is in medialand al veel, er komen steeds meer media bij en de mensen zien door de bomen het bos niet meer. Spotify moet zich meten met hele grote jongens maar weet zich in ieder geval gesteund door Buma/Stemra en door de grote muziekuitgeverijen die hun laatste hoop op diensten als Spotify hebben gevestigd.
Spotify en de bibliotheek
En voor bibliotheken? Die zullen alle mediawijsheid nodig hebben om de levensduur van de bestaande muziekcollecties zo lang mogelijk te rekken. Immers je vindt nooit nieuw publiek voor oude diensten. Vertroetel de trouwe cd-klanten dus en maak het uitlenen van cd's en muziekdvd's in ieder geval gratis. Dat zorgt nog een paar jaar voor ledenbehoud onder de muziekliefhebbers in bibliotheken. Nieuw publiek krijg je in ieder geval alleen met nieuwe diensten die iets toevoegen aan bestaande diensten en die bestaande diensten van partijen als Apple, Google en Spotify zijn zo goed dat daar door bibliotheken weinig aan toe te voegen valt. Kwa mediawijsheid liggen er natuurlijk wel kansen. Ik denk dat veel mensen zich maar wat graag persoonlijk willen laten gidsen door de wereld van streaming media.
En het Spotify model voor ebooks? Dat is voor bibliotheken een nachtmerriescenario waar ik later nog wel iets over wil schrijven.
Toegevoegd op 27/6: Jeroen de Boer suggereerde laatst in een post op Bibliotheek 2.0 om het Spotify te koppelen aan de gedigitaliseerde collectie van Muziekweb en het abonnement landelijk af te kopen voor bibliotheekleden. Dat vind ik een goed voorstel dat ik hier daarom nog maar eens herhaal. Anders is het wellicht nog een optie voor bibliotheken om de premiumversie van Spotify in hun comfortabonnementen mee te nemen.
Foto: Candy Store Queen by Dizznbonn

Related articles by Zemanta

• Spotify now available in The Netherlands (spotify.com)
• Spotify Lands In The Land Of Tulips And Lousy Beer (techcrunch.com)
• Hallo Nederland (spotify.com)