Het Vervolgverhaal van de Toekomst #vvdt

Wie vertelt nou eigenlijk het verhaal van de toekomst van bibliotheken? Deze vraag bleef nog een tijdje na de Biebwatch van afgelopen dinsdag rondspoken door m'n hoofd. Ik was kritisch over die dag en dat werd lang niet door iedereen begrepen. Maar omdat men in overgrote meerderheid positief over het programma was betekent dat nog niet dat ik automatisch mee sta te juichen. Daar is meer voor nodig dan een combinatie van mooie locatie, lekkere broodjes, veelbelovend programma en bijzonder aardige mensen.

Tijdens bovengenoemde bijeenkomst vertelden boekhandel, uitgeverij, communicatiebureau, museum, Probiblio en Felix Rottenberg ieder hun versie van het soms gedroomde verhaal van de toekomst van bibliotheken en ik vertel op deze weblog regelmatig mijn versie van dat verhaal. Maar het moet mij van het hart dat ik persoonlijk niet zo veel waarde hecht aan verhalen van mensen die per jaar meer dan € 2500,- uitgeven aan boeken. Ik ben veel meer geïnteresseerd in de verhalen van de amorfe massa van ruim 12 miljoen mensen die geen gebruik (meer) maken van de bibliotheek en die voor een flink deel geen cent kunnen uitgeven aan boeken. Laten we daar eens een conferentie aan wijden.

De belangrijkste verhalen over de toekomst van bibliotheken worden wat mij betreft verteld door bibliotheekgebruikers, niet gebruikers en de subsidiegevers van de bibliotheken. Die verhalen zullen zeer uiteenlopend zijn, wisselend van kwaliteit en soms vooral ook heel erg kort. Maar deze vaak verborgen verhalen moeten wel voor het voetlicht gebracht worden en doorverteld en leidend zijn voor het actieprogramma van bibliotheken. Vervolgens kun je als bibliotheek best interventies plegen met een mooi verpakte identiteit. Maar wel vervolgens dus.

Ik heb op dit blog vaker verkondigd dat ik de manier waarop bibliotheken onderzoek laten doen naar gebruikers en niet gebruikers erg afstandelijk vind. Er wordt veelvuldig kwantitatief onderzoek gedaan, de cijfers worden geanalyseerd maar waar vindt diepgaander kwalitatief onderzoek plaats? Waar komen de gebruikers en niet gebruikers werkelijk aan het woord? Ik vind het aantal voorbeelden in het land waar bibliotheken open communiceren met gebruikers nog erg klein. Ik vind ook het aantal bibliotheken dat gebruikers betrekt bij de ontwikkeling van producten en diensten te gering. En met alle bijzonder lovenswaardige centraal gestuurde innovaties die zijn ontstaan dankzij de 'Agenda van de Toekomst' lopen we wel het risico nog meer aanbodsgericht bezig te zijn.

Maar goed, de klant heeft altijd gelijk verkondigde Sander Knol van Uitgeverij Meulenhoff afgelopen dinsdag al. Ik ben erg benieuwd welke toekomstverhalen en van wie uiteindelijk waar gebeurd blijken te zijn.

Foto door iMorpheus