Een 'wedje' rond Digitaal Lezen in 2012
In m'n vorige post schreef ik dat de doorbraak van het eBook er ook in 2012 niet van komen. 'Stuurgroep eBooks'-lid Lotte Sluyser en Aad van Tongeren, beleidsadviseur bij OCW, daagden me vervolgens via Twitter uit tot een wedje dat die doorbraak er wél gaat komen. Persoonlijk zou ik het bijzonder toejuichen als die doorbraak er zou komen maar ik geloof er nog niet in omdat digitaal lezen in Nederland deels nog steeds zo'n enorm getob is. Ik zeg deels, omdat bepaalde vormen van digitaal lezen inmiddels gewoon wel goed werken.
Dankzij de iPad bijvoorbeeld lees ik NRC en Volkskrant dagelijks digitaal en raak ik de papieren krant bijna niet meer aan. De kranten-apps zijn weliswaar geen wonder van vernuft (bijvoorbeeld artikelen delen is, in tegenstelling tot bijv. bij New York Times en The Guardian, niet mogelijk) maar ze werken simpel en het lezen van de krant op de iPad is prettig en gaat veel sneller dan op papier. Ik heb inmiddels ook een digitaal abonnement op Wired voor de iPad. Wired is in de digitale versie (via de Kiosk-app) gewoon een stuk beter dan het papieren tijdschrift en heeft allerlei grappige functionele toevoegingen. Ik kan het iedereen aanbevelen. Daar is digitaal werkelijk van toegevoegde waarde.
Het 'grote tobben' begint met de eBooks. Het is bekend dat ik een fan ben van de Amazon Kindle. Enorm aanbod van eBooks, lage prijzen en veel functionaliteit maken lezen op de Kindle een feest. De Kindle zelf ligt fijn in de hand en steek je zo in je binnenzak of tas. Dankzij de Kindle-apps voor iPhone, iPad, PC en Android kun je bij Amazon gekochte eBooks op alle devices lezen en Amazon houdt bij waar je gebleven bent. Allemaal probleemloos. Er zijn slechts twee problemen, één: er is geen Nederlandstalig aanbod en twee: ik ben niet bereid nóg een ereader aan te schaffen om Nederlandstalige titels te lezen. Kortom als ik nu een Nederlandstalige titel koop moet ik de DRM slopen met een speciaal programma, het boek met een ander programma converteren van ePub naar Mobi-format en het vervolgens op de Kindle zetten. Kost je na succesvolle installatie van de programma's ongeveer 5 minuten als je handig bent. Voor wie wil weten hoe dat werkt verwijs ik naar een eerdere post. Op dit front is weinig nieuws te melden.
Of toch wel? Nederlandstalige titels kun je bij een aantal winkels bestellen. Zo kocht ik gisteren bij eBooks.nl voor €10,- de titel 'Snel Geld' van Jens Lapidus. eBook in winkelmandje gedaan, betaald via iDeal, gedownload, verplicht geopend in Adobe Digital Editions, die versie vervolgens gemaild naar m'n Gmail, titel geopend in Adobe DE op m'n andere laptop, DRM gesloopt via ePub DRM-removal, geopend in Calibre, geconverteerd naar Mobi en vervolgens op de Kindle gezet. Gekkenwerk!
Die titel had ik natuurlijk gewoon bij Bol.com moeten bestellen! Is wel € 2,50 duurder dan bij eBooks.nl (en € 2,50 duurder dan het papieren exemplaar!) maar daarvoor krijg je inmiddels ook wat. Bol heeft de 'oude' Boekenbol-app vervangen door de 'digitaal lezen'-app en daar stilletjes functionaliteit aan toegevoegd. Jammer alleen dat de app alleen voor Android volledig ontwikkeld is. Bij iPad en iPhone ontbreekt de Bol-winkel en kun je alleen lezen (zal wel iets met door Apple minder gewenste concurrentie met Apple's iBookstore te maken hebben). Bij Android is de winkel gelukkig wel geïntegreerd in de app. Ook bij deze apps worden je titels én je leesgedrag in de cloud bewaard en kun je device-onafhankelijk lezen. Je kunt dus altijd met al je devices bij al je in het verleden aangekochte titels! Bestellen en betalen gaat iets minder simpel dan bij Amazon's '1-click systeem' maar is best te doen. Hulde aan Bol tot zo ver. Maar ik weiger dus ook nog eens voor € 149,- de Sony PRS-T1-reader aan te schaffen, de enige ereader waarop de Bol-winkel is geïnstalleerd. Als alternatief naast de Kindle lees ik m'n (bij Bol gekochte) Nederlandstalige titels dus soms ook op de iPad en de Samsung GSII. Omdat het kan. Titels die ik bij andere aanbieders heb gekocht kan ik dus niet lezen met de Bol-app! Dan hebben we natuurlijk de iBook-store nog van Apple. Daar had ik 'Snel Geld' voor € 14,99 kunnen kopen en met de iBook-app op m'n iPad of iPhone lezen.
Je kunt ook streaming digitaal lezen. Bijvoorbeeld bij Yindo. Eigenlijk koop je alleen toegang tot een titel maar krijg je nooit een bestand in je bezit. De eerste pagina's kun je altijd gratis lezen. Je kunt alleen lezen, niet downloaden en een internetverbinding is noodzakelijk. Lezen kan op pc, iPad of smartphone maar dus weer niet op een eReader. Verder vind ik de leeservaring drie keer niks, maar dat kan persoonlijk zijn. Ook 24Symbols biedt zo'n streaming-service die vergelijkbaar werkt met Yindo. Lijkt qua businessmodel nog meer op Spotify. En sinds vandaag ook verkrijgbaar als 'White Label' oplossing. Dus wellicht ook wat voor bibliotheken?
Dan zijn er nog de verschillende manieren om aan rechtenvrij spul te komen. Dat kan ook bij Amazon en de iBookstore. Dat kan natuurlijk bij DBNL en er zijn ook handige apps die zoeken in de verschillende bronnen voor rechtenvrije eBooks zoals de 'eBook Search'-app. Werkt heel gemakkelijk én perfect en levert resultaten op in verschillende formats. Lezen van gevonden titels kan direct via de iBook-app maar je kunt gevonden titels (mits beschikbaar in Mobi) ook naar je Kindle versturen. In de App-store en de Android Market zijn verder nog een hele zooi reader-apps verkrijgbaar die betaalde en onbetaalde eBooks ontsluiten. De Aldiko-reader voor Android bijvoorbeeld is dan best mooi. Rechtenvrij spul lezen (rechtendragend kan nog steeds niet in Nederland) met de 'Google Books-Chrome-app' van Google gebeurt trouwens ook streaming. Deze app levert wat mij betreft de beste ervaring qua streaming.
En de openbare bibliotheek. We hadden natuurlijk al de eBook eregalerij met 25 klassiekers. Bijzonder leuk initiatief maar de klassiekers zijn grotendeels onverteerbare titels voor een moderne lezer. Gelukkig komt er binnenkort nog veel meer leuk oud eSpul beschikbaar in de eregalerij. Dan gaan de bibliotheken dit voorjaar met de Public Library Online van Bloomsbury aan de slag. Werkt vergelijkbaar met Yindo en 24 symbols. Verschil is dat je geen toegang koopt uit een min of meer volledig titelaanbod maar tijdelijk toegang krijgt tot een beperkt aantal titels via je bibliotheeklidmaatschap. Het titelaanbod maakt me in ieder geval nieuwsgierig evenals de leeservaring bij PLO. Het begin is er, maar een 'killer-app' is die PLO niet natuurlijk.
En de (potentiële) Nederlandse gebruiker van eBooks? Die wordt natuurlijk nog steeds gierend gek van de totale versnippering, de vele mogelijkheden en onmogelijkheden en de 'nerderige' complicaties die ik hierboven al beschreef. In 2012 komen er nog meer spelers op de Nederlandse markt en neemt het aantal mogelijkheden dus toe. Even terug naar de Kindle. Ik had het over het Kindle-succes dankzij groot aanbod, lage prijzen, groot gebruikersgemak en device-onafhankelijkheid. In de VS heb je de Grote Vier, Amazon, B&N, Apple en Google, die alle vier voldoen aan de randvoorwaarden. Wat mij betreft komt een doorbraak er in Nederland alleen als aan deze randvoorwaarden is voldaan. Het grote aanbod vind je nu alleen bij Bol. De prijzen zijn overal te hoog. Het gebruikersgemak varieert van oplossing tot oplossing evenals de device-onafhankelijkheid. Kortom, hopelijk ontstaat er door een toenemende druk op de markt ook een shake-out in het aantal aanbieders en oplossingen en komen er goede afspraken met uitgevers en betere wetgeving. Dus die grote doorbraak van eBooks in Nederland komt er volgens mij absoluut niet eerder dan 2013, of 2014 of 2015 of ... ? Wedje?
Foto: Sick Day-Daily Image 2011-December 13 door Rochelle






























